Tổng Quan Tin Tức - Sự Kiện Điểm Tham Quan Dịch Vụ Du Lịch

Khi vật võ Liễu Đôi trở thành di sản

Đăng lúc: Thứ tư - 03/05/2017 03:42 - Người đăng bài viết: Phan Luong
Trước khi Lễ hội vật võ Liễu Đôi, xã Liêm Túc (Thanh Liêm) được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Bùi Văn Cường và tôi đã trở lại thăm vùng đất ấy.
Vật võ Liễu Đôi xã Liêm Túc (Thanh Liêm). Ảnh tư liệu

 

    Đến trước đền thờ chàng trai họ Đoàn, ông Bùi Văn Cường (tôi thường gọi là thầy Cường) chia sẻ, bao nhiêu năm đằng đẵng theo đuổi việc sưu tầm nghiên cứu văn hóa Liễu Đôi, lúc nào tôi cũng canh cánh chuyện làm sao để bảo tồn và phát huy tốt hơn giá trị của di sản trong đời sống xã hội có nhiều thay đổi như hôm nay. Bởi, vật võ Liễu Đôi là di sản văn hóa quý báu, được nhân dân lưu giữ khá nguyên vẹn cho đến thời điểm này.

    Đền thờ chàng trai họ Đoàn  hay còn gọi là đền Thánh Ông, nằm ở đầu đất Liễu Đôi, thuộc thôn Tháp, xã Liêm Túc chỉ là một ngôi đền nhỏ, thần bí. Thầy Cường nói với tôi, đền Thánh Ông là linh hồn của Hội vật võ Liễu Đôi. Thánh Ông chính là sự tôn vinh công lao và sự hy sinh của chàng trai họ Đoàn. Thầy nói: "Câu chuyện về chàng trai họ Đoàn là một sự hy sinh đẹp đẽ vô cùng. Con người ấy đã có được thanh gươm thiêng ở trên đất này làm vũ khí đánh giặc. Trong một trận chiến, giữa hai cuộc xung sát,  chàng trai họ Đoàn bị thương, đã lấy đất quê hương đắp lên vết thương ấy để cầm máu, lành trở lại. Đất quê hương là đất thiêng, từ đất này đã từng nổi lên ngọn lửa thiêng, ngọn cờ thiêng, tập hợp những anh hùng hào kiệt xông pha chiến đấu cứu nước, bảo vệ quê nhà. Nhờ có đất quê hương mà tính mạng chàng trai được bảo toàn trước gươm đao của kẻ thù. Đó là câu chuyện cảm động, chứa đựng những vấn đề về tình yêu  quê hương, đất nước, kẻ thù… một cách rạch ròi".
    
Câu chuyện về chàng trai họ Đoàn được in trong tập Truyện cổ Liễu Đôi do nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Bùi Văn Cường sưu tầm, biên soạn. Từ những năm 60, 70 của thế kỷ trước, thầy Cường đã về, ở lại cả tháng trời tại vùng Liễu Đôi. Cái tên Liễu Đôi đẹp và có sức hấp dẫn đến mức, gần 40 năm, thầy cứ lặn lội, mải mê với những câu chuyện về nó. Thầy nói: Người ta có thể tìm thấy từ văn hóa Liễu Đôi một sức sống diệu kỳ, trong đó có vật võ. Câu chuyện về Thánh Tiên lưu truyền trong dân gian từ lâu lắm rồi, nhiều người dân quê nơi đây thuộc rành rành. Vừa lưu truyền, vừa thờ phụng nên ngôi đền thờ Thánh Ông trở thành tinh thần của hội vật. 

    Chuyện kể rằng, thời kỳ dưới ách đô hộ của giặc Ngô, tại vùng đất Liễu Đôi có một chàng trai họ Đoàn  sức khỏe phi thường, mình cao bảy thước, vai lưng rộng mấy ôm. Từ nhỏ, người này đã say mê võ thuật. Một đêm, người ta thấy từ cánh đồng Nương Cửi (thuộc đất Liễu Đôi ngày nay) có một ngọn lửa lớn bốc cháy, rực đỏ cả một góc trời. Nhân dân ai cũng hoảng sợ, chỉ riêng chàng trai can đảm, điềm tĩnh ra tận nơi xem như thế nào. Trước mắt chàng là ánh hào quang phát ra từ một thanh gươm lớn đặt trên một tấm khăn đào. Thấy vậy, chàng quỳ xuống nâng gươm báu lên, lạy bốn phương trời, mười phương đất, rồi thắt lấy khăn đào hớn hở chạy về, trong lúc vội vã chạy chẳng may vấp ngã vào một cái cọc nhọn (có người bảo là gốc cây ngô, có người bảo là cọc gỗ...), bị thủng bụng máu tuôn xối xả. Không biết lấy gì cầm máu, trong lúc vội vã, chàng nhanh tay lấy một nắm đất trên cánh đồng Nương Cửi đắp vào vết thương, cơn đau dịu liền, vết thương ngừng chảy máu và chốc lát vết thương đã liền. Chàng ngả khăn, gói lấy ít đất mang theo. Khi đất nước có giặc xâm lược, chàng mang gươm đi đánh giặc...
 Lúc  xung trận, chàng thắt khăn đào, cầm kiếm thần, mình xoa đầy một lớp đất. Gươm chém, giáo đâm, tên bắn của quân giặc đều bị bật ra như vào đá, dưới ngựa chàng, giặc chết như rạ. Sau những trận đánh đó, cô gái họ Bùi mến mộ tài năng và có tình cảm với chàng trai, trong lúc xúc động cô gái áp mặt vào ngực của chàng, vô tình làm rơi mất một mảng đất mà cả hai không biết. Sau đó chàng tiếp tục xung trận, không may có một ngọn giáo của giặc phóng trúng ngực chàng - nơi không có đất thiêng che trở, nên bị chết. Thi hài chàng sau đó được đem về quê ở Liễu Đôi mai táng. 
     Sau khi giặc tan, đất nước thanh bình, nữ tướng họ Bùi quay về thăm mộ chàng, nhưng vì quá đau xót ân hận nên nàng đã gục chết trên mình ngựa cách mộ chàng vài trăm bước. Nhân dân trong vùng nhớ ơn và nhớ thương người đã có công lao nên lập đền thờ chàng gọi là Đền Ông, và lập đền thờ nàng gọi là Đền Nàng. Người dân tôn chàng là Thánh Ông và tôn nàng là Tiên Bà, nên sau này có lễ hội vật võ gọi là Thánh Tiên. Đền thờ ông quay hướng Bắc vì khi tử trận chàng không chịu nhắm mắt, cứ nhìn về phương Bắc, người ta xoay thế nào cũng ngoảnh nhìn về hướng ấy…

     Bên cạnh những câu chuyện về nguồn gốc của lễ hội, ở vùng đất Liễu Đôi còn có nhiều câu chuyện khác, nhiều nhân vật khác liên quan đến lễ hội vật võ như nàng Vú Thúng, nàng Trăng Sắc, bà Áo The, bà Chúa Binh, ông Thủa Gió... Đặc điểm chung của các câu chuyện đều cho rằng, lễ hội vật võ Liễu Đôi bắt nguồn từ lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, tôn vinh sự hy sinh anh dũng của các vị anh hùng dân tộc, đồng thời cổ vũ tinh thần thượng võ của vùng đất. Hôm nói chuyện với ông Lê Xuân Huy, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khi Hội vật võ Liễu Đôi vừa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, ông Huy nói: Lúc thực hiện khảo sát tại địa phương để làm hồ sơ đề nghị công nhận di sản, chúng tôi thấy rằng hầu hết các trai đinh trong xã Liêm Túc đều biết vật võ. Người ta nói "không biết vật võ không phải là trai Liễu Đôi!". Đây là một trong những vốn quý mà không phải địa phương nào cũng có được!

     Lễ hội giờ đây tổ chức  mỗi năm một lần, từ mồng 5 đến mồng 8 tháng Giêng trong không khí tưng bừng của hội xuân năm mới. Lòng người náo nức, sức khỏe những trai đinh như chồi cây mùa xuân, vạm vỡ và xanh tươi, bước chân vào xới. Ông đồ Cường đã ngoài 80 tuổi, dù không đến được hội vật hằng năm nhưng cũng mãn nguyện khi biết rằng Hội vật võ Liễu Đôi đã trở thành di sản quốc gia. Lễ hội là cầu nối giữa con người ở xã hội hiện tại và quá khứ; là biểu tượng về tinh thần thượng võ của người Việt, là biểu tượng của sự bất khuất kiên cường, lòng yêu nước và niềm khát vọng của nhân dân về cuộc sống ấm no, hạnh phúc; nó được hình thành và tồn tại trên nền tảng của sự cộng đồng cộng cảm, sự gắn kết dòng họ, làng xã bấy nhiêu năm. Lễ hội vật võ Liễu Đôi là một kho tàng tri thức dân gian, cung cấp những kinh nghiệm sống, những giá trị nhân văn sâu sắc và giáo dục thế hệ trẻ hiểu biết về cội nguồn dân tộc…

     Khi lễ hội là di sản, việc phát huy giá trị của di sản trở nên ý nghĩa hơn trong đời sống xã hội. Thiết nghĩ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cấp chính quyền địa phương cần có chính sách công nhận và đãi ngộ các nghệ nhân, những người đang nắm giữ và trao truyền di sản văn hóa, đặc biệt là đối với những di sản văn hóa phi vật thể được ghi vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.


Nguồn tin: baohanam.com.vn
 

Du lịch hà nam

Video clip

Du lịch hà nam

Du lịch hà nam

Đã xem: 1237
04/08/2013
Trần Thương linh từ

Trần Thương linh từ

Đã xem: 279
19/04/2017
Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Đã xem: 459
12/07/2016
Đền Lảnh Giang

Đền Lảnh Giang

Đã xem: 327
19/12/2016
Nhà hàng Lá Cọ 2

Nhà hàng Lá Cọ 2

Đã xem: 283
11/01/2017

Video


Thống kê

  • Đang truy cập: 26
  • Hôm nay: 504
  • Tháng hiện tại: 7627
  • Tổng lượt truy cập: 305236

Tiện ích

Thời tiết
Tỷ giá
  • Cần chắp cánh cho du lịch làng nghề

    Cần chắp cánh cho du lịch làng nghề

    Để tồn tại và phát triển, bên cạnh việc xây dựng...

    Đọc tiếp

    Cần chắp cánh cho du lịch làng nghề

    Để tồn tại và phát triển, bên cạnh việc xây dựng mẫu mã, chất lượng, phát triển du lịch đang được xem là giải pháp hữu hiệu nhằm khai thác thế mạnh của các làng nghề thủ công truyền thống Việt Nam.

    Chi tiết
  • Khám phá thế hệ nhà nghỉ mới của Nhật Bản

    Khám phá thế hệ nhà nghỉ mới của Nhật...

    Từ nhiều năm liền, du khách đến Nhật có thể chọn...

    Đọc tiếp

    Khám phá thế hệ nhà nghỉ mới của Nhật Bản

    Từ nhiều năm liền, du khách đến Nhật có thể chọn giữa hai loại khách sạn: kiểu Tây, hoặc kiểu nhà nghỉ truyền thống, ryokan. Tuy nhiên, thế hệ nhà nghỉ mới của Nhật Bản vừa không phải ryokan mà cũng chẳng phải theo kiểu Tây.

    Chi tiết
  • Bức tượng có thể được nhìn thấy qua một cái lỗ trên thân cây.

    Bức tượng có thể được nhìn thấy qua một...

    Theo Nhân dân Nhật báo, bức tượng bằng đất sét cao...

    Đọc tiếp

    Bức tượng có thể được nhìn thấy qua một cái lỗ trên thân cây.

    Theo Nhân dân Nhật báo, bức tượng bằng đất sét cao khoảng 60 cm, có thể được nhìn thấy qua một cái lỗ trên thân cây.

    Chi tiết
  • Chính phủ đề ra 8 nhiệm vụ tại Chương trình Hành động thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TƯ

    Chính phủ đề ra 8 nhiệm vụ tại Chương...

    Ngày 6/10, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị...

    Đọc tiếp

    Chính phủ đề ra 8 nhiệm vụ tại Chương trình Hành động thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TƯ

    Ngày 6/10, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị quyết 103/NQ-CP Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/1/2017 của Bộ Chính trị khóa XII về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

    Chi tiết
  • Ngôi nhà container như ‘sao nổ’ giữa sa mạc California

    Ngôi nhà container như ‘sao nổ’ giữa sa...

    Container đã tìm được vị trí mới trong ngành kiến...

    Đọc tiếp

    Ngôi nhà container như ‘sao nổ’ giữa sa mạc California

    Container đã tìm được vị trí mới trong ngành kiến trúc, dù có chi phí thấp nhưng đang được lựa chọn cho nhiều thiết kế sang trọng. Container chở hàng đã giúp thay đổi thế giới 60 năm trước khi trở thành công cụ chính trong ngành vận chuyển xuyên quốc gia. Ngày nay, container lại tìm được vị trí mới trong ngành kiến trúc, dù có chi phí thấp nhưng đang được lựa chọn cho nhiều thiết kế sang trọng.

    Chi tiết
  • Liên hoan Du lịch Làng nghề - Ẩm thực Hà Nam lần thứ I, năm 2017

    Liên hoan Du lịch Làng nghề - Ẩm thực Hà...

    Từ ngày 6-8/10/2017, tại Trung tâm Văn hóa tỉnh,...

    Đọc tiếp

    Liên hoan Du lịch Làng nghề - Ẩm thực Hà Nam lần thứ I, năm 2017

    Từ ngày 6-8/10/2017, tại Trung tâm Văn hóa tỉnh, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Nam đã tổ chức Liên hoan Du lịch Làng nghề - Ẩm thực Hà Nam lần thứ nhất năm 2017.

    Chi tiết
  • Lễ hội đền Trần Thương năm 2017

    Lễ hội đền Trần Thương năm 2017

    Sáng 9/10 (tức ngày 20 tháng 8 năm Đinh Dậu) tại...

    Đọc tiếp

    Lễ hội đền Trần Thương năm 2017

    Sáng 9/10 (tức ngày 20 tháng 8 năm Đinh Dậu) tại Di tích Quốc gia đặc biệt đền Trần Thương, xã Nhân Đạo, UBND huyện Lý Nhân đã long trọng tổ chức Lễ hội đền Trần Thương năm 2017 và Lễ tưởng niệm 717 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn (20/8/1300 – 20/8/2017).

    Chi tiết
  • Lạc lối trong những khu chợ độc đáo nhất thế giới

    Lạc lối trong những khu chợ độc đáo nhất...

    Mua sắm là cách giảm căng thẳng vô cùng hiệu quả....

    Đọc tiếp

    Lạc lối trong những khu chợ độc đáo nhất thế giới

    Mua sắm là cách giảm căng thẳng vô cùng hiệu quả. Nhưng mua sắm tại những khu chợ đặc trưng ở mỗi vùng đất nơi bạn đến còn mang cho bạn những trải nghiệm vô cùng thú vị.

    Chi tiết
  • Khai mạc Liên hoan Du lịch Làng nghề - Ẩm thực Hà Nam lần thứ I, năm 2017

    Khai mạc Liên hoan Du lịch Làng nghề -...

    Tối ngày 06/10/2017, tại Trung tâm văn hóa tỉnh,...

    Đọc tiếp

    Khai mạc Liên hoan Du lịch Làng nghề - Ẩm thực Hà Nam lần thứ I, năm 2017

    Tối ngày 06/10/2017, tại Trung tâm văn hóa tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Hà Nam tổ chức khai mạc Liên hoan Du lịch Làng nghề - Ẩm thực Hà Nam lần thứ I, năm 2017.

    Chi tiết
  • Tu bổ, tôn tạo chống xuống cấp các di tích đã được xếp hạng cấp tỉnh

    Tu bổ, tôn tạo chống xuống cấp các di...

    Với mục tiêu ngăn chặn có hiệu quả tình trạng...

    Đọc tiếp

    Tu bổ, tôn tạo chống xuống cấp các di tích đã được xếp hạng cấp tỉnh

    Với mục tiêu ngăn chặn có hiệu quả tình trạng xuống cấp của các di tích đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh,Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) đã xây dựng và bảo vệ thành công Đề án Chống xuống cấp, tu bổ, tôn tạo di tích xếp hạng cấp tỉnh giai đoạn 2016 - 2020. Các nội dung của đề án được bắt đầu thực hiện từ năm 2016, đến nay đã mang lại một số hiệu quả nhất định.

    Chi tiết
  • Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc 2017

    Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc 2017

    Một năm hai lần mở hội song lễ hội Côn Sơn – Kiếp...

    Đọc tiếp

    Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc 2017

    Một năm hai lần mở hội song lễ hội Côn Sơn – Kiếp Bạc (thị xã Chí Linh, Hải Dương) vẫn đầy sức hấp dẫn bởi những nét độc đáo của riêng từng mùa. Ngoài các nghi lễ cúng tế truyền thống, Lễ hội mùa thu Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2017 hứa hẹn sẽ mang lại cho du khách nhiều trải nghiệm thú vị khi tới tham quan, chiêm bái và đắm mình trong không khí lễ hội dân gian truyền thống này

    Chi tiết
  • Đẩy nhanh tiến độ xây dựng Khu du lịch Tam Chúc

    Đẩy nhanh tiến độ xây dựng Khu du lịch...

    Để đạt được mục tiêu năm 2018 tổ chức Đại hội lễ...

    Đọc tiếp

    Đẩy nhanh tiến độ xây dựng Khu du lịch Tam Chúc

    Để đạt được mục tiêu năm 2018 tổ chức Đại hội lễ Phật giáo Thế giới và phục vụ du khách chiêm bái, tham quan Khu du lịch Tam Chúc (giai đoạn 1), đơn vị thi công đã và đang đẩy mạnh thực hiện đầu tư xây dựng dự án công trình hạ tầng kỹ thuật và xây dựng các công trình kiến trúc tâm linh Khu du lịch Tam Chúc.

    Chi tiết
  • Tưng bừng lễ hội đa văn hóa Arirang lần thứ 12

    Tưng bừng lễ hội đa văn hóa Arirang lần...

    Lễ hội đa văn hóa Arirang lần thứ 12 nhằm tìm hiểu...

    Đọc tiếp

    Tưng bừng lễ hội đa văn hóa Arirang lần thứ 12

    Lễ hội đa văn hóa Arirang lần thứ 12 nhằm tìm hiểu và chia sẻ các giá trị văn hoá giữa người dân Hàn Quốc và người nhập cư vào nước này, sẽ diễn ra vào ngày 29/9 tại thành phố Changwon, Hàn Quốc.

    Chi tiết
  • Thêm nhiều di sản thế giới mới được UNESCO ghi danh

    Thêm nhiều di sản thế giới mới được...

    Tại phiên họp ở Krakow, Ba Lan, UNESCO đã bỏ...

    Đọc tiếp

    Thêm nhiều di sản thế giới mới được UNESCO ghi danh

    Tại phiên họp ở Krakow, Ba Lan, UNESCO đã bỏ phiếu thường niên bình chọn và quyết định bổ sung thêm nhiều di sản văn hóa, di sản thiên nhiên vào danh sách các di sản thế giới năm nay.

    Chi tiết
  • Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu

    Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu

    Trong 2 ngày (23 và 24/9), tại đền Trần Thương, xã...

    Đọc tiếp

    Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu

    Trong 2 ngày (23 và 24/9), tại đền Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân, Trung tâm Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam, Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa Đạo Mẫu Việt Nam phối hợp với UBND huyện Lý Nhân tổ chức Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu - 2017 Hà Nam.

    Chi tiết