Tổng Quan Tin Tức - Sự Kiện Điểm Tham Quan Dịch Vụ Du Lịch

Khi vật võ Liễu Đôi trở thành di sản

Đăng lúc: Thứ tư - 03/05/2017 03:42 - Người đăng bài viết: Phan Luong
Trước khi Lễ hội vật võ Liễu Đôi, xã Liêm Túc (Thanh Liêm) được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Bùi Văn Cường và tôi đã trở lại thăm vùng đất ấy.
Vật võ Liễu Đôi xã Liêm Túc (Thanh Liêm). Ảnh tư liệu

 

    Đến trước đền thờ chàng trai họ Đoàn, ông Bùi Văn Cường (tôi thường gọi là thầy Cường) chia sẻ, bao nhiêu năm đằng đẵng theo đuổi việc sưu tầm nghiên cứu văn hóa Liễu Đôi, lúc nào tôi cũng canh cánh chuyện làm sao để bảo tồn và phát huy tốt hơn giá trị của di sản trong đời sống xã hội có nhiều thay đổi như hôm nay. Bởi, vật võ Liễu Đôi là di sản văn hóa quý báu, được nhân dân lưu giữ khá nguyên vẹn cho đến thời điểm này.

    Đền thờ chàng trai họ Đoàn  hay còn gọi là đền Thánh Ông, nằm ở đầu đất Liễu Đôi, thuộc thôn Tháp, xã Liêm Túc chỉ là một ngôi đền nhỏ, thần bí. Thầy Cường nói với tôi, đền Thánh Ông là linh hồn của Hội vật võ Liễu Đôi. Thánh Ông chính là sự tôn vinh công lao và sự hy sinh của chàng trai họ Đoàn. Thầy nói: "Câu chuyện về chàng trai họ Đoàn là một sự hy sinh đẹp đẽ vô cùng. Con người ấy đã có được thanh gươm thiêng ở trên đất này làm vũ khí đánh giặc. Trong một trận chiến, giữa hai cuộc xung sát,  chàng trai họ Đoàn bị thương, đã lấy đất quê hương đắp lên vết thương ấy để cầm máu, lành trở lại. Đất quê hương là đất thiêng, từ đất này đã từng nổi lên ngọn lửa thiêng, ngọn cờ thiêng, tập hợp những anh hùng hào kiệt xông pha chiến đấu cứu nước, bảo vệ quê nhà. Nhờ có đất quê hương mà tính mạng chàng trai được bảo toàn trước gươm đao của kẻ thù. Đó là câu chuyện cảm động, chứa đựng những vấn đề về tình yêu  quê hương, đất nước, kẻ thù… một cách rạch ròi".
    
Câu chuyện về chàng trai họ Đoàn được in trong tập Truyện cổ Liễu Đôi do nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Bùi Văn Cường sưu tầm, biên soạn. Từ những năm 60, 70 của thế kỷ trước, thầy Cường đã về, ở lại cả tháng trời tại vùng Liễu Đôi. Cái tên Liễu Đôi đẹp và có sức hấp dẫn đến mức, gần 40 năm, thầy cứ lặn lội, mải mê với những câu chuyện về nó. Thầy nói: Người ta có thể tìm thấy từ văn hóa Liễu Đôi một sức sống diệu kỳ, trong đó có vật võ. Câu chuyện về Thánh Tiên lưu truyền trong dân gian từ lâu lắm rồi, nhiều người dân quê nơi đây thuộc rành rành. Vừa lưu truyền, vừa thờ phụng nên ngôi đền thờ Thánh Ông trở thành tinh thần của hội vật. 

    Chuyện kể rằng, thời kỳ dưới ách đô hộ của giặc Ngô, tại vùng đất Liễu Đôi có một chàng trai họ Đoàn  sức khỏe phi thường, mình cao bảy thước, vai lưng rộng mấy ôm. Từ nhỏ, người này đã say mê võ thuật. Một đêm, người ta thấy từ cánh đồng Nương Cửi (thuộc đất Liễu Đôi ngày nay) có một ngọn lửa lớn bốc cháy, rực đỏ cả một góc trời. Nhân dân ai cũng hoảng sợ, chỉ riêng chàng trai can đảm, điềm tĩnh ra tận nơi xem như thế nào. Trước mắt chàng là ánh hào quang phát ra từ một thanh gươm lớn đặt trên một tấm khăn đào. Thấy vậy, chàng quỳ xuống nâng gươm báu lên, lạy bốn phương trời, mười phương đất, rồi thắt lấy khăn đào hớn hở chạy về, trong lúc vội vã chạy chẳng may vấp ngã vào một cái cọc nhọn (có người bảo là gốc cây ngô, có người bảo là cọc gỗ...), bị thủng bụng máu tuôn xối xả. Không biết lấy gì cầm máu, trong lúc vội vã, chàng nhanh tay lấy một nắm đất trên cánh đồng Nương Cửi đắp vào vết thương, cơn đau dịu liền, vết thương ngừng chảy máu và chốc lát vết thương đã liền. Chàng ngả khăn, gói lấy ít đất mang theo. Khi đất nước có giặc xâm lược, chàng mang gươm đi đánh giặc...
 Lúc  xung trận, chàng thắt khăn đào, cầm kiếm thần, mình xoa đầy một lớp đất. Gươm chém, giáo đâm, tên bắn của quân giặc đều bị bật ra như vào đá, dưới ngựa chàng, giặc chết như rạ. Sau những trận đánh đó, cô gái họ Bùi mến mộ tài năng và có tình cảm với chàng trai, trong lúc xúc động cô gái áp mặt vào ngực của chàng, vô tình làm rơi mất một mảng đất mà cả hai không biết. Sau đó chàng tiếp tục xung trận, không may có một ngọn giáo của giặc phóng trúng ngực chàng - nơi không có đất thiêng che trở, nên bị chết. Thi hài chàng sau đó được đem về quê ở Liễu Đôi mai táng. 
     Sau khi giặc tan, đất nước thanh bình, nữ tướng họ Bùi quay về thăm mộ chàng, nhưng vì quá đau xót ân hận nên nàng đã gục chết trên mình ngựa cách mộ chàng vài trăm bước. Nhân dân trong vùng nhớ ơn và nhớ thương người đã có công lao nên lập đền thờ chàng gọi là Đền Ông, và lập đền thờ nàng gọi là Đền Nàng. Người dân tôn chàng là Thánh Ông và tôn nàng là Tiên Bà, nên sau này có lễ hội vật võ gọi là Thánh Tiên. Đền thờ ông quay hướng Bắc vì khi tử trận chàng không chịu nhắm mắt, cứ nhìn về phương Bắc, người ta xoay thế nào cũng ngoảnh nhìn về hướng ấy…

     Bên cạnh những câu chuyện về nguồn gốc của lễ hội, ở vùng đất Liễu Đôi còn có nhiều câu chuyện khác, nhiều nhân vật khác liên quan đến lễ hội vật võ như nàng Vú Thúng, nàng Trăng Sắc, bà Áo The, bà Chúa Binh, ông Thủa Gió... Đặc điểm chung của các câu chuyện đều cho rằng, lễ hội vật võ Liễu Đôi bắt nguồn từ lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, tôn vinh sự hy sinh anh dũng của các vị anh hùng dân tộc, đồng thời cổ vũ tinh thần thượng võ của vùng đất. Hôm nói chuyện với ông Lê Xuân Huy, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khi Hội vật võ Liễu Đôi vừa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, ông Huy nói: Lúc thực hiện khảo sát tại địa phương để làm hồ sơ đề nghị công nhận di sản, chúng tôi thấy rằng hầu hết các trai đinh trong xã Liêm Túc đều biết vật võ. Người ta nói "không biết vật võ không phải là trai Liễu Đôi!". Đây là một trong những vốn quý mà không phải địa phương nào cũng có được!

     Lễ hội giờ đây tổ chức  mỗi năm một lần, từ mồng 5 đến mồng 8 tháng Giêng trong không khí tưng bừng của hội xuân năm mới. Lòng người náo nức, sức khỏe những trai đinh như chồi cây mùa xuân, vạm vỡ và xanh tươi, bước chân vào xới. Ông đồ Cường đã ngoài 80 tuổi, dù không đến được hội vật hằng năm nhưng cũng mãn nguyện khi biết rằng Hội vật võ Liễu Đôi đã trở thành di sản quốc gia. Lễ hội là cầu nối giữa con người ở xã hội hiện tại và quá khứ; là biểu tượng về tinh thần thượng võ của người Việt, là biểu tượng của sự bất khuất kiên cường, lòng yêu nước và niềm khát vọng của nhân dân về cuộc sống ấm no, hạnh phúc; nó được hình thành và tồn tại trên nền tảng của sự cộng đồng cộng cảm, sự gắn kết dòng họ, làng xã bấy nhiêu năm. Lễ hội vật võ Liễu Đôi là một kho tàng tri thức dân gian, cung cấp những kinh nghiệm sống, những giá trị nhân văn sâu sắc và giáo dục thế hệ trẻ hiểu biết về cội nguồn dân tộc…

     Khi lễ hội là di sản, việc phát huy giá trị của di sản trở nên ý nghĩa hơn trong đời sống xã hội. Thiết nghĩ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cấp chính quyền địa phương cần có chính sách công nhận và đãi ngộ các nghệ nhân, những người đang nắm giữ và trao truyền di sản văn hóa, đặc biệt là đối với những di sản văn hóa phi vật thể được ghi vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.


Nguồn tin: baohanam.com.vn
 

Du lịch hà nam

Video clip

Du lịch hà nam

Du lịch hà nam

Đã xem: 1290
04/08/2013
Nhà hàng Hải Sản

Nhà hàng Hải Sản

Đã xem: 17
04/12/2017
Trần Thương linh từ

Trần Thương linh từ

Đã xem: 369
19/04/2017
Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Đã xem: 507
12/07/2016
Đền Lảnh Giang

Đền Lảnh Giang

Đã xem: 374
19/12/2016

Video


Thống kê

  • Đang truy cập: 19
  • Hôm nay: 464
  • Tháng hiện tại: 7159
  • Tổng lượt truy cập: 332525

Tiện ích

Thời tiết
Tỷ giá
  • Nhà hát Chèo Hà Nam tạo đột phá trong vở mới

    Nhà hát Chèo Hà Nam tạo đột phá trong vở...

    Mới đây, khi được mời xem diễn báo cáo vở chèo "Bà...

    Đọc tiếp

    Nhà hát Chèo Hà Nam tạo đột phá trong vở mới

    Mới đây, khi được mời xem diễn báo cáo vở chèo "Bà Chúa Kho" tại Nhà văn hóa Trung tâm tỉnh, chúng tôi thực sự ngạc nhiên, không ngờ vở diễn lại tốt như thế. Đã rất lâu, khán giả (đến xem một cách hạn chế, do vở diễn mới chỉ mang tính chất báo cáo), có mặt xem chèo Hà Nam thấy hồ hởi, vui thú như vậy.

    Chi tiết
  • Bảo tồn và phát huy giá trị nghi lễ Chầu văn

    Bảo tồn và phát huy giá trị nghi lễ Chầu...

    Trong nghi lễ Chầu văn các hình thức biểu đạt,...

    Đọc tiếp

    Bảo tồn và phát huy giá trị nghi lễ Chầu văn

    Trong nghi lễ Chầu văn các hình thức biểu đạt, động tác múa, âm nhạc và lời hát đều mang dấu ấn lịch sử, ghi lại sự tích và ca ngợi công đức của những nhân vật lịch sử có công với dân, với nước. Với yếu tố lịch sử, văn hóa đó năm 2012, nghi lễ Chầu văn của người Việt ở Hà Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) ghi vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

    Chi tiết
  • Hội nghị trực tuyến triển khai Chương trình hành động của Chính phủ và Kế hoạch hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về phát triển du lịch thành ngành kinh

    Hội nghị trực tuyến triển khai Chương...

    Ngày 28/11, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch...

    Đọc tiếp

    Hội nghị trực tuyến triển khai Chương trình hành động của Chính phủ và Kế hoạch hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về phát triển du lịch thành ngành kinh

    Ngày 28/11, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc phổ biến Chương trình hành động của Chính phủ và Kế hoạch hành động của Bộ VH-TT& DL triển khai Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.

    Chi tiết
  • Hơn 30 nghìn tỉ đồng để phát triển hạ tầng du lịch 2016 - 2020

    Hơn 30 nghìn tỉ đồng để phát triển hạ...

    Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định số...

    Đọc tiếp

    Hơn 30 nghìn tỉ đồng để phát triển hạ tầng du lịch 2016 - 2020

    Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định số 1861/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mục tiêu phát triển hạ tầng du lịch giai đoạn 2016 - 2020.

    Chi tiết
  • Nước Anh mất cơ hội trở thành "Thủ đô văn hóa của châu Âu"

    Nước Anh mất cơ hội trở thành "Thủ đô...

    Ngày 23/11, nước Anh đã bị Ủy ban châu Âu tuyên bố...

    Đọc tiếp

    Nước Anh mất cơ hội trở thành "Thủ đô văn hóa của châu Âu"

    Ngày 23/11, nước Anh đã bị Ủy ban châu Âu tuyên bố loại khỏi danh sách nước ứng cử bình chọn làm "Thủ đô văn hóa của châu Âu" vào năm 2023 do Anh sẽ rời Liên minh châu Âu vào năm 2019. Điều này có nghĩa danh hiệu sẽ thuộc về Hungary do danh sách ứng cử viên cuối cùng chỉ còn có 2 nước là Anh và Hungary.

    Chi tiết
  • Bãi biển tuyệt đẹp biến mất sau 12 năm, đột nhiên xuất hiện trở lại

    Bãi biển tuyệt đẹp biến mất sau 12 năm,...

    Bãi biển tuyệt đẹp với bờ cát trắng mịn thuộc vịnh...

    Đọc tiếp

    Bãi biển tuyệt đẹp biến mất sau 12 năm, đột nhiên xuất hiện trở lại

    Bãi biển tuyệt đẹp với bờ cát trắng mịn thuộc vịnh Ashleam trên đảo Achill của Ireland đã biến mất trong một cơn bão năm 2005. Nhưng mới đây, người dân địa phương bất ngờ thấy nó xuất hiện trở lại chỉ sau một đêm.

    Chi tiết
  • Khai giảng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ lễ tân - buồng - bàn năm 2017.

    Khai giảng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ lễ...

    Nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch,...

    Đọc tiếp

    Khai giảng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ lễ tân - buồng - bàn năm 2017.

    Nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, đáp ứng yêu cầu phục vụ khách du lịch, sáng 27/11/2017, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Trường cao đẳng du lịch Hà Nội tổ chức khai giảng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ lễ tân - buồng - bàn năm 2017 cho các cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn tỉnh.

    Chi tiết
  • Hội nghị nghe tư vấn báo cáo ý tưởng Quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 điểm du lịch lịch sử văn hóa đền Lăng, xã Liêm Cần, huyện Thanh Liêm

    Hội nghị nghe tư vấn báo cáo ý tưởng Quy...

    Ngày 23/11/2017, tại Hội trường tầng 1, Sở Văn...

    Đọc tiếp

    Hội nghị nghe tư vấn báo cáo ý tưởng Quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 điểm du lịch lịch sử văn hóa đền Lăng, xã Liêm Cần, huyện Thanh Liêm

    Ngày 23/11/2017, tại Hội trường tầng 1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị nghe đơn vị tư vấn báo cáo ý tưởng xây dựng Quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 điểm du lịch di tích lịch sử văn hóa đền Lăng, xã Liêm Cần, huyện Thanh Liêm.

    Chi tiết
  • “Tuyệt chiêu” tiết kiệm tiền cho tín đồ du lịch

    “Tuyệt chiêu” tiết kiệm tiền cho tín đồ...

    Một chuyến du lịch đúng nghĩa hẳn là ước mơ với...

    Đọc tiếp

    “Tuyệt chiêu” tiết kiệm tiền cho tín đồ du lịch

    Một chuyến du lịch đúng nghĩa hẳn là ước mơ với rất nhiều người. Tuy nhiên, không phải ai cũng có đầy đủ điều kiện, kinh phí để “xách ba lô lên và đi”. Dưới đây là một số mẹo để bạn có một chuyến du lịch tiết kiệm, phù hợp với túi tiền.

    Chi tiết
  • Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”

    Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ...

    Chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ 18...

    Đọc tiếp

    Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”

    Chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ 18 (23/11/2017), sáng ngày 21/11/2017, tại Bảo tàng tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”.

    Chi tiết
  • Hến Phúc Châu

    Hến Phúc Châu

    Nằm kề dòng Châu Giang xanh ngắt, hiền hòa với...

    Đọc tiếp

    Hến Phúc Châu

    Nằm kề dòng Châu Giang xanh ngắt, hiền hòa với chất đất phù sa cổ pha cát non ngọt mát, giàu dưỡng chất, miền đồng bãi Phúc Châu (xã Hợp Lý, Lý Nhân) được thiên nhiên ban tặng nhiều thứ sản vật thơm thảo có tiếng. Một trong những thứ sản vật ấy phải kể đến con hến mà từ bao đời nay cứ tự nó sinh sôi, nảy nở như một thứ của "trời cho" nơi bến sông, ngoài bãi ở vùng đất trù mật bình yên này.

    Chi tiết
  • Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách Khách sạn tốt nhất thế giới

    Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách...

    Lần đầu tiên một khách sạn của Việt Nam giành vị...

    Đọc tiếp

    Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách Khách sạn tốt nhất thế giới

    Lần đầu tiên một khách sạn của Việt Nam giành vị trí cao của Condé Nast Traveler Awards, một trong hai giải thưởng uy tín hàng đầu trong ngành du lịch.

    Chi tiết
  • Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch theo vùng

    Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du...

    Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà...

    Đọc tiếp

    Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch theo vùng

    Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch được chia làm 4 vùng. Vùng phía Tây tỉnh được quy hoạch là vùng du lịch sinh thái, tâm linh và nghỉ dưỡng. Vùng này bao gồm huyện Kim Bảng, một phần phía Tây thành phố Phủ Lý và phần phía Tây sông Đáy thuộc địa phận huyện Thanh Liêm.

    Chi tiết
  • Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam phải đặt trong mối liên hệ, liên kết vùng thủ đô và vùng ĐBSH

    Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam...

    Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đình...

    Đọc tiếp

    Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam phải đặt trong mối liên hệ, liên kết vùng thủ đô và vùng ĐBSH

    Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tại hội nghị BTV Tỉnh ủy thảo luận, cho ý kiến về Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tổ chức sáng 10/11.Cùng dự hội nghị có đồng chí Phạm Sỹ Lợi – Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh.

    Chi tiết
  • Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

    Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch...

    Bộ VH-TT&DL vừa ra Quyết định số 4215/QĐ-BVHTTDL...

    Đọc tiếp

    Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

    Bộ VH-TT&DL vừa ra Quyết định số 4215/QĐ-BVHTTDL về việc ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 103/NQ-CP ngày 6-10-2017 của Chính phủ và Nghị quyết số 08-NQ/TƯ ngày 16-1-2017 của Bộ Chính trị về Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

    Chi tiết