Tổng Quan Tin Tức - Sự Kiện Điểm Tham Quan Dịch Vụ Du Lịch

Hà Nam phục dựng lễ hội truyền thống

Đăng lúc: Thứ tư - 22/10/2014 23:45 - Người đăng bài viết: Phan Luong
Trong gần 10 năm trở lại đây, một số lễ hội truyền thống bị mai một hoặc thất truyền đã được nghiên cứu, phục dựng và phát triển thành những biểu tượng văn hóa của địa phương. Việc phục dựng, nâng cấp những lễ hội ấy luôn đi kèm sự biến đổi cả về mặt nội dung lẫn hình thức của lễ hội, nhiều nội dung nhiều yếu tố mới đã được đưa vào lễ hội truyền thống. Điển hình là trường hợp lễ hội Tịch Điền và Lảnh Giang của tỉnh Hà Nam được tổ chức phục dựng theo mô hình lý thuyết “bảo tồn - phát triển”.
        Nâng cấp lễ hội truyền thống
        Hà Nam có khá nhiều di sản văn hóa như đền Trần Thương, lễ hội đền Trúc.. nhưng tỉnh quyết định chọn lễ hội Tịch Điền để phục dựng lên quy mô lớn, trở thành điểm đến của nhiều du khách.
Trong quá trình nghiên cứu, những người quản lý địa phương cho rằng, nhu cầu phục dựng lễ hội của họ như thế này là chính đáng, có hai lý do mà họ đưa ra: Thứ nhất, về mặt kinh tế việc xây dựng lễ hội với quy mô cấp tỉnh như vậy (1.200.000.000đ) là rẻ.         Tuy vậy, họ vẫn cần phải thử nghiệm, nếu thấy sự đồng tình từ phía người dân địa phương và lễ hội thành công thì họ coi đây là bước thành công lớn. Thứ hai, đối với tỉnh Hà Nam, rất cần có một sự kiện văn hóa lớn để từ đó quảng bá hình ảnh của tỉnh. Ông Nguyễn Như Lâm, Nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam đã nhận định: “Lễ hội Tịch Điền là một điểm nhấn về văn hóa đối với người dân vùng đồng chiêm trũng và người dân trồng lúa. Chúng tôi rất phấn khởi, rất vinh dự và tự hào cùng với bà con nhân dân tham gia cày tịch điền tại vùng ruộng mà cách đây hơn 1000 năm vua Lê Đại Hành đã tham gia cày tịch điền. Và chúng tôi hy vọng, lễ hội Tịch Điền sẽ góp phần quảng bá cho Hà Nam nói chung, cho du lịch nói riêng”.
          Cộng đồng có thật sự trở thành chủ thể của lễ hội?
        Bên cạnh những phản ứng đồng thuận của giới truyền thông với việc phục dựng hai lễ hội ở Duy Tiên của tỉnh Hà Nam, cũng có một số nhà khoa học đã phê phán cách mà hai lễ hội này đã làm. Những ý kiền này tập trung vào hai câu hỏi lớn:
         Đây có phải là sự áp đặt của các nhà làm lễ hội lên cộng đồng?
         Sau khi các nhà làm lễ hội rút đi, liệu cộng đồng có tự làm được lễ hội nữa hay không?
         Thực ra, ở hai lễ hội này lực lượng tham gia toàn bộ nghi trình, diễn xướng của lễ hội đều do người dân tại các cộng đồng sở tại đảm nhiệm.
         Ở lễ hội Tịch Điền, suốt hai tháng trước khi lễ hội diễn ra, từ tháng 10 đến tháng 12 âm lịch, đây là dịp giáp tết - những ngày tương đối bận rộn của người dân nông thôn. Người dân đã luôn có mặt đầy đủ, tham gia các chương trình tập luyện cho lễ hội (tập đội cờ, tập các bài trống cho dàn trống, tập đội múa rồng, củng cố các khâu trong lễ rước nước…) với tinh thần hăng say. Trong quá trình tập duyệt, Ban Tổ chức lễ hội cũng hỗ trợ kinh phí cho người tập là 20.000đ/ngày, nhưng những người dân ở đây nói rằng, số tiền đó đối với họ chẳng là bao, vì với họ chẳng cần đi đâu xa, chỉ cần làm thuê ở các xưởng trống, hoặc phụ xây… trong làng cũng có thể kiếm được 50.000 - 70.000đ/ngày. Họ tham gia vì đó chính là lễ hội của họ, “vì công việc chung của xã nên ai cũng nhiệt tình tập luyện, chưa bao giờ chúng tôi có một lễ hội to và đẹp như thế này” - một người dân cho biết.
        Sự tham gia của đội trống nữa Đọi Tam cũng là một ví dụ về tinh thần tự nguyện đóng góp cho cộng đồng: Họ tự bỏ tiền sắm trang phục, trống và khi tham gia tập luyện chỉ lấy công như những đội khác (đội rồng, đội cờ, đội nghi lễ).

Du khách thi vẽ trâu ở lễ hội Tịch Điền
       Chương trình lễ hội Tịch Điền Đọi Sơn (bao gồm thi vẽ trâu, đốt cây bông, bắn phao hoa, lễ rước, lễ cày Tịch Điền và đại lễ cầu an trong chùa Đọi…) đều có sự tham gia của người dân Đọi Sơn. Với lễ hội Tịch Điền, người dân thực sự tự hào vì chính nơi đây họ thấy được sự tái hiện của vị vua cách đây hàng ngàn năm, vị vua đã khuyến khích, động viên cho đồng ruộng của họ.
        Khác hẳn với những lễ hội được tổ chức theo kiểu “sân khấu hóa” (đưa các đoàn văn công, ca múa nhạc vào đảm nhiệm các diễn xướng trong lễ hội, người dân chỉ là khán giả), lễ hội Tịch Điền và lễ hội Lảnh Giang đã thực sự coi người dân tại các cộng đồng sở tại là chủ thể của lễ hội: toàn bộ những vai, những cảnh, những diễn xướng mang tính nghi lễ trong lễ hội (tế, múa rồng, chạy cờ, diễn xướng bọc trứng, múa rắn, múa đồng…) đều do người dân tham gia, đảm nhiệm. Người hóa thân thành vua Lê Đại Hành là một cụ già được nhân dân lựa chọn ở trong xã. Chính điều đó đã tạo được tinh thần cốt lõi của lễ hội truyền thống, mặc dù lễ hội Tịch Điền mới được phục dựng.
        Chính sự tham gia đông đảo của người dân của các cộng đồng sở tại vào tất cả các nghi trình lễ hội đã khiến cho người xem hội có cảm giác rằng mình đang được tham dự  vào một lễ hội cổ truyền rất lâu đời chứ không phải là một lễ hội mới được phục dựng và những yếu tố đương đại trong lễ hội không ảnh hưởng gì đến tinh thần của lễ hội truyền thống. Một du khách người Pháp khi tham dự lễ hội Tịch Điền đã nói: “Lần đầu tiên trong đời tôi được gặp một lễ hội như vậy, tôi thấy rất cảm động khi được hòa mình vào không khí lễ hội, ngắm nhìn những cô thiếu nữ gieo hạt giống và nam nữ tưng bừng nhày múa hát ca hân hoan trên rãnh cày”.
          Khi tiến hành phục dựng lễ hội theo mô hình này, các nhà quản lý địa phương đã nhận thấy đây là mô hình có tính chất bền vững bởi hầu hết các diễn xướng, nghi lễ trong lễ hội đều do người dân các cộng đồng đảm nhiệm, còn các yếu tố kỹ thuật thì lại được Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam bàn giao đầy đủ, kể cả vấn đề điều hành quản lý lễ hội.
         Phản ứng của cộng đồng với những yếu tố mới
         Sau khi thử nghiệm theo mô hình “Bảo tồn - Phát triển” với lễ hội Tịch Điền năm 2009, thấy đây là một bước đi đúng đắn, là cách làm hiệu quả, lãnh đạo tỉnh Hà Nam quyết định tiến tới một bước đi mạnh dạn hơn, đó là tiếp tục phục dựng lễ hội Lảnh Giang - trên địa bàn huyện Duy Tiên. Với lễ hội Lảnh Giang năm 2009, lễ hội đã đưa thêm những yếu tố đương đại mới vào như: phục dựng diễn xướng múa rắn bằng âm nhạc và trình diễn đương đại, sử dụng body painting, tổ chức liên hoan diễn xướng hầu thánh… với quan điểm rằng nghệ thuật đương đại không thay thế các nghi lễ truyền thống, mà dùng nó để làm tăng thêm tính hấp dẫn của nghi lễ truyền thống.
         Sử dụng các nghệ thuật đương đại vào phục dựng lễ hội truyền thống mặc dù hấp dẫn giới truyền thông và du khách, tạo được hiệu quả xã hội và truyền thông lớn nhưng lại vấp phải những ý kiến phản đối khá mạnh mẽ của các nhà khoa học. Nhiều ý kiến cho rằng: việc đưa thêm những yếu tố mới (hay còn gọi là đương đại) vào lễ hội truyền thống là không thể chấp nhận, bởi nó làm thay đổi, biến dạng lễ hội truyền thống…

Lễ hội đền Lảnh Giang
          Một trong những vấn đề bị phản đối gay gắt nhất từ phía các nhà khoa học là: đưa bodyart vào trong nghi lễ hầu thánh. Tuy nhiên, cách làm của Ban Tổ chức là không áp đặt mà họ đã có sự bàn bạc với những người làm nghề hầu thánh để đạt được sự đồng thuận.
          Bảo tồn và phát huy lễ hội truyền thống trong xã hội đương đại hiện nay là một câu hỏi lớn đối với các nhà khoa học và các nhà quản lý. Cách làm của lễ hội Tịch Điền và lễ hội Lảnh Giang là cách làm mới, rất cần thận trọng và cần có sự trao đổi, góp ý của các nhà khoa học. Tuy nhiên, lễ hội là của cộng đồng, do cộng đồng thực hiện và vì lợi ích của cộng đồng nên những ý kiến góp ý, phê phán của các nhà khoa học cũng cần phải dựa trên tinh thần tôn trọng cộng đồng. Trong hai trường hợp trên, nhiều ý kiến phê phán gay gắt nhưng chưa có sự nghiên cứu phản ứng từ cộng đồng.
          Thay lời kết tham luận này, chúng tôi xin dẫn lời của Paul Marcel, người Pháp đang làm luận văn tiến sĩ về lễ hội Việt Nam, cũng là người đã tham dự lễ hội đền Lảnh Giang: “Lưu giữ truyền thống bằng cách gắn với hiện đại là cách làm tích cực mà nhiều nơi, nhiều nước đã thành công”.
 
 
Tác giả bài viết: Cao Trung Vinh
Nguồn tin: Tạp chí Du lịch Việt Nam
 

Du lịch hà nam

Video clip

Du lịch hà nam

Du lịch hà nam

Đã xem: 1176
04/08/2013
Trần Thương linh từ

Trần Thương linh từ

Đã xem: 172
19/04/2017
Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Đã xem: 407
12/07/2016
Đền Lảnh Giang

Đền Lảnh Giang

Đã xem: 252
19/12/2016
Nhà hàng Lá Cọ 2

Nhà hàng Lá Cọ 2

Đã xem: 234
11/01/2017

Video


Thống kê

  • Đang truy cập: 33
  • Khách viếng thăm: 32
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 268
  • Tháng hiện tại: 7092
  • Tổng lượt truy cập: 281292

Tiện ích

Thời tiết
Tỷ giá
  • Kế hoạch tổ chức Liên hoan du lịch làng nghề - ẩm thực tỉnh Hà Nam lần thứ nhất năm 2017

    Kế hoạch tổ chức Liên hoan du lịch làng...

    Liên hoan là một trong các hoạt động văn hóa, du...

    Đọc tiếp

    Kế hoạch tổ chức Liên hoan du lịch làng nghề - ẩm thực tỉnh Hà Nam lần thứ nhất năm 2017

    Liên hoan là một trong các hoạt động văn hóa, du lịch tiêu biểu nhằm triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động của Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, gắn với đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 07-NQ/TU của Tỉnh ủy về đẩy mạnh phát triển thương mại - dịch vụ, trọng tâm là dịch vụ chất lượng cao cấp vùng về y tế, đào tạo nguồn nhân lực và du lịch giai đoạn 2016-2025.

    Chi tiết
  • Đồng hồ Big Ben ngừng điểm chuông trong bốn năm tới, bắt đầu từ 21/8

    Đồng hồ Big Ben ngừng điểm chuông trong...

    Hạ viện Anh ngày 14/8 cho biết chuông Big Ben tại...

    Đọc tiếp

    Đồng hồ Big Ben ngừng điểm chuông trong bốn năm tới, bắt đầu từ 21/8

    Hạ viện Anh ngày 14/8 cho biết chuông Big Ben tại Tháp đồng hồ nổi tiếng ở Cung điện Westminster sẽ ngừng điểm những thanh âm quen thuộc trong gần bốn năm tới, bắt đầu từ trưa ngày 21/8, để tu sửa bảo dưỡng.

    Chi tiết
  • Liên hoan du lịch Mẫu Sơn năm 2017

    Liên hoan du lịch Mẫu Sơn năm 2017

    Liên hoan Du lịch Mẫu Sơn năm 2017 là hoạt động...

    Đọc tiếp

    Liên hoan du lịch Mẫu Sơn năm 2017

    Liên hoan Du lịch Mẫu Sơn năm 2017 là hoạt động bước đầu triển khai Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia Mẫu Sơn, tỉnh Lạng Sơn đến năm 2030. Đồng thời là dịp hưởng ứng chào mừng Cách mạng tháng 8, Quốc khánh 2 tháng 9; Ngày thành lập Ngành Văn hóa - Thông tin và kỷ niệm ngày du lịch thế giới 27/9/2017, qua đó nhằm tiếp tục quảng bá khơi dạy tiềm năng, thế mạnh của Du lịch Lạng Sơn nói chung và Mẫu Sơn nói riêng, tạo điều kiện giao lưu, trao đổi kinh nghiệm trong công tác làm du lịch đồng thời đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giới thiệu cơ hội đầu tư, giao lưu hợp tác kinh tế trong và ngoài tỉnh. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng Kế hoạch tổ chức Liên hoan du lịch Mẫu Sơn năm 2017 với những nội dung chính như sau:

    Chi tiết
  • Hội nghị công bố quy hoạch điểm du lịch nhân văn tưởng niệm nhà văn liệt sỹ Nam Cao

    Hội nghị công bố quy hoạch điểm du lịch...

    Ngày 15/ 8/2017 tại Hội trường UBND xã Hòa Hậu...

    Đọc tiếp

    Hội nghị công bố quy hoạch điểm du lịch nhân văn tưởng niệm nhà văn liệt sỹ Nam Cao

    Ngày 15/ 8/2017 tại Hội trường UBND xã Hòa Hậu diễn ra công bố Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 điểm du lịch nhân văn tưởng niệm nhà văn liệt sỹ Nam Cao. Tới dự có đại diện Lãnh đạo Sở Thông tin và Truyền Thông, Đài Truyền hình Hà Nam, Báo Hà Nam, Hiệp hội du lịch Hà Nam, phòng Văn Hóa Thông tin huyện Lý Nhân, Thường trực đảng ủy, UBND xã và toàn thể nhân dân xã Hòa Hậu.

    Chi tiết
  • Ðẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch

    Ðẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch

    Ðể du lịch Việt Nam có được mức tăng trưởng khá...

    Đọc tiếp

    Ðẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch

    Ðể du lịch Việt Nam có được mức tăng trưởng khá trong thời gian qua, có phần đóng góp quan trọng của công tác xúc tiến, quảng bá. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực còn gặp không ít khó khăn do tính chuyên nghiệp chưa cao, kinh phí còn hạn hẹp.

    Chi tiết
  • Triển lãm ảnh và di vật hiếm về con tàu xấu số Titanic tại Mỹ

    Triển lãm ảnh và di vật hiếm về con tàu...

    Triển lãm ảnh Titanic đang diễn ra trên tàu Queen...

    Đọc tiếp

    Triển lãm ảnh và di vật hiếm về con tàu xấu số Titanic tại Mỹ

    Triển lãm ảnh Titanic đang diễn ra trên tàu Queen Mary tại thành phố cảng Long Beach, thuộc bang California của Mỹ với hơn 100 bức ảnh và một số di vật hiếm hoi từ con tàu xấu số.

    Chi tiết
  • Luật Du lịch 2017: Yếu tố mới tạo động lực cho du lịch phát triển

    Luật Du lịch 2017: Yếu tố mới tạo động...

    Thực tiễn hơn 10 năm triển khai Luật Du lịch 2005...

    Đọc tiếp

    Luật Du lịch 2017: Yếu tố mới tạo động lực cho du lịch phát triển

    Thực tiễn hơn 10 năm triển khai Luật Du lịch 2005 rút ra nhiều bài học quý, có những yếu tố tích cực có tính chất mở đường cho du lịch phát triển nhưng đồng thời cũng nảy sinh không ít những vấn đề gây trở ngại tạo ra những rào cản. Điều đó cho thấy khuôn khổ thể chế đã không đáp ứng kịp nhu cầu và xu thế phát triển du lịch. Vì vậy, những tư tưởng đổi mới trong Nghị quyết 92/NQ-CP, ngày 8/12/2014 của Chính phủ về một số giải pháp đẩy mạnh phát triển du lịch trong thời kỳ mới và Nghị quyết số 8/NQ-TW, ngày 16/1/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đã được tiếp thu và thể chế hoá trong Luật Du lịch sửa đổi mà Quốc hội đã thông qua ngày 19/6/2017. Những yếu tố mới có độ cởi mở cao được hướng dẫn triển khai đồng bộ với sự cam kết mạnh mẽ của chính quyền từ trung ương đến địa phương, doanh nghiệp và người dân sẽ khơi dậy tiềm lực, tạo đà kích thích du lịch phát triển bứt phá trong giai đoạn tới.

    Chi tiết
  • Đề xuất thành lập Cơ quan xúc tiến du lịch quốc gia

    Đề xuất thành lập Cơ quan xúc tiến du...

    Hội nghị xúc tiến Du lịch năm 2017 diễn ra ngày...

    Đọc tiếp

    Đề xuất thành lập Cơ quan xúc tiến du lịch quốc gia

    Hội nghị xúc tiến Du lịch năm 2017 diễn ra ngày 3/8 tại Hà Nội đã ghi nhận một số đề xuất về việc thành lập Cơ quan chuyên trách về công tác xúc tiến Du lịch quốc gia. Hội nghị do Tổng cục Du lịch, Bộ VHTTDL tổ chức với sự tham dự và chủ trì của Thứ trưởng Bộ VHTTDL Huỳnh Vĩnh Ái.

    Chi tiết
  • Tìm thấy một pho tượng cổ hàng trăm năm tuổi tại Angkor

    Tìm thấy một pho tượng cổ hàng trăm năm...

    Các nhà khảo cổ học vừa tìm thấy một pho tượng cổ...

    Đọc tiếp

    Tìm thấy một pho tượng cổ hàng trăm năm tuổi tại Angkor

    Các nhà khảo cổ học vừa tìm thấy một pho tượng cổ hàng trăm năm tuổi được cho từng được đặt gác bên ngoài một bệnh viện cổ tại Quần thể di tích Angkor nổi tiếng của Campuchia.

    Chi tiết
  • Sẽ ban hành Bộ tiêu chí bảo vệ môi trường đối với các cơ sở du lịch và dịch vụ tại các khu, điểm du lịch quốc gia

    Sẽ ban hành Bộ tiêu chí bảo vệ môi...

    Vừa qua, tại Ninh Bình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du...

    Đọc tiếp

    Sẽ ban hành Bộ tiêu chí bảo vệ môi trường đối với các cơ sở du lịch và dịch vụ tại các khu, điểm du lịch quốc gia

    Vừa qua, tại Ninh Bình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức hội thảo Bảo vệ môi trường tại các khu du lịch quốc gia.

    Chi tiết
  • KẾ HOẠCH Tổ chức Liên hoan Du lịch Mẫu Sơn năm 2017

    KẾ HOẠCH Tổ chức Liên hoan Du lịch Mẫu...

    KẾ HOẠCH Tổ chức Liên hoan Du lịch Mẫu Sơn năm...

    Đọc tiếp

    KẾ HOẠCH Tổ chức Liên hoan Du lịch Mẫu Sơn năm 2017

    KẾ HOẠCH Tổ chức Liên hoan Du lịch Mẫu Sơn năm 2017

    Chi tiết
  • Phát động cuộc thi sáng tác và xét chọn mẫu phác thảo tượng đài 10 nữ liệt sĩ dân quân Lam Hạ

    Phát động cuộc thi sáng tác và xét chọn...

    Nhằm tri ân và tôn vinh các anh hùng liệt sĩ của...

    Đọc tiếp

    Phát động cuộc thi sáng tác và xét chọn mẫu phác thảo tượng đài 10 nữ liệt sĩ dân quân Lam Hạ

    Nhằm tri ân và tôn vinh các anh hùng liệt sĩ của tỉnh nói chung, 10 cô gái dân quân phòng không Lam Hạ nói riêng, UBND thành phố Phủ Lý vừa phát động Cuộc thi sáng tác và xét chọn mẫu phác thảo Tượng đài 10 nữ liệt sĩ dân quân Lam Hạ thuộc Khu đền thờ liệt sĩ tỉnh, thuộc tổ dân phố Đình Tràng, phường Lam Hạ, thành phố Phủ Lý.

    Chi tiết
  • Biến tuyến đường sắt nằm sâu dưới lòng đất thành bảo tàng

    Biến tuyến đường sắt nằm sâu dưới lòng...

    Tuyến Đường sắt Thư tín (Mail Rail) ở thủ đô...

    Đọc tiếp

    Biến tuyến đường sắt nằm sâu dưới lòng đất thành bảo tàng

    Tuyến Đường sắt Thư tín (Mail Rail) ở thủ đô London (Anh) đang được cải tạo thành viện bảo tàng và dự kiến sẽ mở cửa cho công chúng tham quan lần đầu tiên vào tháng Chín.

    Chi tiết
  • Thêm nhiều di sản thế giới mới được UNESCO ghi danh

    Thêm nhiều di sản thế giới mới được...

    Tại phiên họp ở Krakow, Ba Lan, UNESCO đã bỏ...

    Đọc tiếp

    Thêm nhiều di sản thế giới mới được UNESCO ghi danh

    Tại phiên họp ở Krakow, Ba Lan, UNESCO đã bỏ phiếu thường niên bình chọn và quyết định bổ sung thêm nhiều di sản văn hóa, di sản thiên nhiên vào danh sách các di sản thế giới năm nay.

    Chi tiết
  • Liên hoan tuyên truyền lưu động toàn quốc về công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực VHTTDL

    Liên hoan tuyên truyền lưu động toàn...

    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có công văn số...

    Đọc tiếp

    Liên hoan tuyên truyền lưu động toàn quốc về công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực VHTTDL

    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có công văn số 2811/QĐ-BVHTTDL ngày 19/7/2017 về việc tổ chức Liên hoan tuyên truyền lưu động toàn quốc về công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

    Chi tiết