Tổng Quan Tin Tức - Sự Kiện Điểm Tham Quan Dịch Vụ Du Lịch

Đền Trần Thương - Lịch sử và lễ hội

Đăng lúc: Thứ năm - 18/02/2016 20:27 - Người đăng bài viết: Phan Luong
Đền Trần Thương thuộc thôn Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân, cách sông Hồng theo đường chim bay không đầy cây số về phía Đông. Đền thờ vị anh hùng dân tộc Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cùng gia quyến và các Bộ tướng có công trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông thế kỷ XIII. Trong số trên 60 di tích thờ Hưng Đạo Đại Vương trên đất Hà Nam, đền Trần Thương là di tích tiêu biểu có quy mô kiến trúc lớn.
      Trần Thương vùng quê trù phú như câu ca truyền đời “Cá Nhân Đạo, gạo Trần Thương”. Bức hoành phi ở tòa tiền đường của đền ghi: “Trần Thương dư phúc địa. Cầm thảo tứ thời xuân” (nghĩa là: “Đất Trần Thương lắm phúc, muông thú, hoa trái bốn mùa xuân”). Trước đây Trần Thương là trung tâm của “Lục đầu khê” (đầu 6 khe nước). Vị trí đền Trần Thương thuận tiện cho việc giao lưu, từ đây theo sông Hồng lên Kinh thành Thăng Long xưa (Thủ đô Hà Nội ngày nay), hoặc xuôi dòng ra biển, theo các tuyến đường bộ sang các tỉnh lân cận và các địa phương trong tỉnh.
      Giá trị lịch sử - kiến trúc nghệ thuật
     Theo các già làng cho biết: xã Nhân Đạo xưa gồm có các thôn Đội Xuyên, Hoàng Xá, Khu Mật. Mảnh đất này ngày ấy lau sậy um tùm, xen kẽ là những gò cao, dân cư thưa thớt. Trên đường đi đánh quân Nguyên, Trần Hưng Đạo thấy thế đất ở đây rất đẹp, bèn đặt kho lương để phục vụ cuộc kháng chiến. Sau khi chiến thắng trở về, Người cắm sinh phần, lấy đây làm dân tạo lệ, từ đó xuất hiện thôn Trần Thương và các thôn khác như: Đội Xuyên (được giải thích là thời Trần có một đội quân ở đây thường xuyên canh giữ). Sau đó vào đến dinh “Họ” (tức dừng lại). Rồi tiếp đến thôn Hoàng Xá (tức là nhà của một ông Hoàng), đến Khu Mật hay Mật Khu (tức là khu tối mật). Như vậy rõ ràng vị trí của Trần Thương bên sông Hồng hết sức quan trọng, nhất là trong lĩnh vực quân sự. Chính vì thế mà vị Quốc công Tiết chế mới đặt ở đây một kho lương phục vụ cho cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2 (1285). Truyền thuyết kể lại rằng: Lúc bấy giờ thôn Trần Thương có 6 gò cao, mỗi gò được đặt một kho lương, chỉ có một đường vào kho chính. Còn lại giữa các kho với nhau thì dùng thuyền là phương tiện chủ yếu. Địa điểm dựng đền hiện nay là kho lương chính, cây cối um tùm đã bảo vệ được kho hậu cần này. Từ lâu trong dân gian đã lưu truyền  câu “Sinh Kiếp Bạc, thác Trần Thương, quê hương Bảo Lộc”. Rõ ràng Hưng Đạo Đại Vương không mất ở đây. Chữ “thác Trần Thương” chỉ có thể hiểu là nơi gửi gắm phần mộ lúc còn sống, tức “sinh phần”. Câu nói muôn thuở “Sống gửi, thác nhờ” là có ý ấy. Cùng với những ý trên, đền Trần Thương đồng thời là nơi tưởng niệm, tôn vinh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn vị anh hùng dân tộc, nhà quân sự, chính trị, văn hóa lỗi lạc, tiêu biểu của thế kỷ XIII.
      Trần Quốc Tuấn sinh năm 1226 trong một gia đình quý tộc nhà Trần, nguyên quán ở thôn Tức Mặc (xã Lộc Vượng, thành phố Nam Định ngày nay) . Cha là An Sinh Vương Trần Liễu anh ruột Trần Thái Tông, ông vua đầu tiên triều Trần; mẹ là bà Nguyệt. Thuở nhỏ có người đã phải khen Quốc Tuấn là bậc kỳ tài, khi lớn lên ông càng tỏ ra thông minh xuất chúng, văn võ song toàn. Cuộc đời của ông trải qua mấy lần gia biến, quốc nạn nhưng ông vẫn tỏ ra là bậc hiền lương anh hùng. Được vua giao quyền Tiết chế, ông biết dùng người tài như các vị Trương Hán Siêu, Phạm Ngũ Lão, Yết Kiêu, Dã Tượng… Ông là vị tướng “cột đá chống trời”, viết “Hịch tướng sĩ”, soạn hai bộ binh thư: “Binh thư yếu lược” và “Vạn Kiếp tông bí truyền thư” để dạy bảo các tướng lĩnh của mình. Trần Quốc Tuấn là một vị tướng có đủ đức tài. Là tướng nhân, ông thương dân, thương quân, chỉ cho quân dân con đường sáng. Là tướng nghĩa, ông coi việc phải hơn điều lợi. Là tướng trí, ông biết lẽ đời sẽ dẫn đến đâu. Là tướng dũng, ông sẵn sàng xông pha nơi nguy hiểm để đánh giặc lập công, cho nên trận Bạch Đằng oanh liệt ngàn đời là do công của ông. Là tướng tín, ông bầy tỏ cho quân lính biết theo ông, tin ông, cho nên cả ba lần đánh thắng giặc Nguyên - Mông ông đều lập công lớn. Hai tháng trước khi mất, vua Anh Tông đến thăm lúc ông đang ốm có hỏi: “Nếu có điều chẳng may mà giặc phương Bắc lại sang xâm lược thì kế sách thế nào?”. Ông đã nắm tay nhà vua trăn trối những lời cuối cùng thật thấm thía và sâu sắc cho mọi thời đại: “Phải khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ, bền gốc, đó là thượng sách giữ nước”. Ngày 20 tháng 8 năm Canh Tý niên hiệu Hưng Long thứ 8 (1300) “Bình Bắc Đại nguyên soái” Hưng Đạo Đại Vương qua đời tại Vạn Kiếp. Theo lời di chúc, thi hài ông được hỏa táng, thu vào bình đồng và chôn ở vườn An Lạc giữa cánh rừng An Sinh miền Đông Bắc. Khi ông mất, nhà vua phong tặng Thái sư, Thượng phụ Thượng quốc công Nhân Vũ Hưng Đạo Đại Vương.
        Đền Trần Thương bề thế với lối kiến trúc bố cục chặt chẽ theo kiểu chữ Tam, gồm 3 cung: đệ nhất, đệ nhị, đệ tam, với những hàng cột lim to khỏe, vững chắc; những bức chạm đầu xà, đầu bẩy thể hiện “cúc hóa long” (hoa cúc hóa rồng) tuyệt đẹp, biểu lộ tài hoa nghệ thuật chạm khắc gỗ bong kênh của nghệ nhân xưa. Đồ thờ ở đây cũng thật phong phú, có nhiều hoành phi, câu đối, đại tự được treo bầy trang nghiêm. Trong cung đệ tam có cỗ khám lớn chạm khắc công phu, nghệ nhân xưa đã dùng hết tài trí để thể hiện tượng chân dung người anh hùng. Pho tượng khá đẹp, có tỷ lệ cân đối với vẻ mặt uy nghiêm của một đấng thần nhân Đức Thánh Trần - Đức Thành Cha, trầm tư vạch kế sách giữ nước. Vào đền qua nghi môn uy nghi, có 3 cổng lớn cuốn vòm, tiếp đến là đường chính đạo lát gạch dẫn đến cung đệ nhất. Đền Trần Thương còn có 5 cái giếng cũng là điểm độc đáo, trước đền có 2 giếng mà dân gian thường gọi là hai “vú”. Con đường chạy vòng quanh là hai tay ngai, bên đông, bên tây còn có hai giếng nữa được gọi là hai “tai”. Nền trước cung đệ tam có một giếng tròn nuôi rùa mà dân gian gọi là “hố”, “khẩu”. Tất cả cấu trúc của đường, giếng tạo nên thế đất thiêng “hình nhân bái tướng”, “ngũ mã thất tinh”.
       Lễ hội
     “Tháng Tám giỗ cha, tháng Ba giỗ mẹ” (tháng Tám giỗ cha - Trần Hưng Đạo, tháng Ba giỗ mẹ - Mẫu Liễu Hạnh). Đã bao đời nay nơi đây cùng với các địa phương thờ Hưng Đạo Đại Vương mở hội vào dịp trung tuần tháng Tám âm lịch, đặc biệt là ngày 20 tháng 8, ngày Đại Vương qua đời. Từ Vạn Kiếp (Chí Linh - Hải Dương) đến Trần Thương (Lý Nhân - Hà Nam) về Bảo Lộc (thành phố Nam Định), khách hành hương theo lộ trình chiêm viếng tôn vinh người Anh hùng dân tộc, cầu mong vị tướng đã truy tôn là bậc “Thánh” ban những điều tốt lành, mong làm việc thiện, điều nhân. Đền Trần Thương hàng năm mở hội vào ngày 18 đến 20 tháng 8 (âm lịch), những năm chẵn tưởng niệm ngày mất của Hưng Đạo Đại Vương tổ chức to hơn những năm lẻ. Lễ hội đền Trần Thương, một lễ hội vùng tiêu biểu của tỉnh Hà Nam, ngày càng thu hút đông đảo du khách thập phương. Theo thời gian lễ hội có sự kết hợp đa dạng phong phú giữa văn hóa cổ truyền và văn hóa hiện đại. Trước ngày mở hội xóm thôn sống trong không khí náo nức chuẩn bị các việc cần thiết, đường thôn ngõ xóm dọn dẹp phong quang. Khu vực đền được tô điểm màu sắc rực rỡ với cờ ngũ sắc, cờ chuối, băng zôn…
      Nghi thức đầu tiên của lễ hội là lễ mở cửa đền được tổ chức trang nghiêm, rồi đến tế Thánh theo bài bản cổ truyền. Trước năm 1945 trong lễ hội còn có lễ rước nước tổ chức vào ngày 10 tháng 8 (âm lịch). Nước được lấy ở giữa sông Hồng, đưa lên kiệu rước về để tế lễ. Ý nghiã việc rước nước được các cụ bô lão giải thích là mong mưa thuận gió hòa “phong đăng hòa cốc”, chế ngự thiên tai lũ lụt, nhắc nhở đạo “Uống nước nhớ nguồn”, đồng thời gợi nhớ nguồn gốc dân chài của dòng tộc nhà Trần. Bổ sung vào nghi thức cổ truyền, trong lễ hội hàng năm đều tổ chữ lễ dâng hương một cách trang trọng của đại diện các ban ngành, đoàn thể, dân sở tại và khách thập phương. Cùng với các nghi thức, vào những ngày mở hội, trong và quanh khu vực đền diễn ra nhiều trò vui: Kéo co, đấu vật, múa sư tử, đấu kiếm, đấu gậy, chọi gà, leo cầu kiều, trên mặt hồ nước trước cửa đền có trò thi bắt vịt dưới nước. Buổi tối tại sân đền lại tưng bừng sôi nổi với các tiết mục: hát chèo, hát chầu văn, ả đào đến tận khuya. Lễ hội đền Trần Thương còn có các hoạt động vui chơi thể thao hiện đại đáp ứng nhu cầu của tầng lớp thanh thiếu niên. Các dịch vụ đa dạng phong phú phục vụ du khách cũng được quan tâm.
(Tư liệu tham khảo của Trần Quốc Vượng, Hà Ân, Nguyễn Xuân Năm)

Nguồn tin: Tập san Văn hóa Hà Nam
 

Du lịch hà nam

Video clip

Du lịch hà nam

Du lịch hà nam

Đã xem: 1271
04/08/2013
Trần Thương linh từ

Trần Thương linh từ

Đã xem: 339
19/04/2017
Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Đã xem: 488
12/07/2016
Đền Lảnh Giang

Đền Lảnh Giang

Đã xem: 356
19/12/2016
Nhà hàng Lá Cọ 2

Nhà hàng Lá Cọ 2

Đã xem: 304
11/01/2017

Video


Thống kê

  • Đang truy cập: 43
  • Hôm nay: 358
  • Tháng hiện tại: 11215
  • Tổng lượt truy cập: 322018

Tiện ích

Thời tiết
Tỷ giá
  • Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”

    Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ...

    Chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ 18...

    Đọc tiếp

    Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”

    Chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ 18 (23/11/2017), sáng ngày 21/11/2017, tại Bảo tàng tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”.

    Chi tiết
  • Hến Phúc Châu

    Hến Phúc Châu

    Nằm kề dòng Châu Giang xanh ngắt, hiền hòa với...

    Đọc tiếp

    Hến Phúc Châu

    Nằm kề dòng Châu Giang xanh ngắt, hiền hòa với chất đất phù sa cổ pha cát non ngọt mát, giàu dưỡng chất, miền đồng bãi Phúc Châu (xã Hợp Lý, Lý Nhân) được thiên nhiên ban tặng nhiều thứ sản vật thơm thảo có tiếng. Một trong những thứ sản vật ấy phải kể đến con hến mà từ bao đời nay cứ tự nó sinh sôi, nảy nở như một thứ của "trời cho" nơi bến sông, ngoài bãi ở vùng đất trù mật bình yên này.

    Chi tiết
  • Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách Khách sạn tốt nhất thế giới

    Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách...

    Lần đầu tiên một khách sạn của Việt Nam giành vị...

    Đọc tiếp

    Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách Khách sạn tốt nhất thế giới

    Lần đầu tiên một khách sạn của Việt Nam giành vị trí cao của Condé Nast Traveler Awards, một trong hai giải thưởng uy tín hàng đầu trong ngành du lịch.

    Chi tiết
  • Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch theo vùng

    Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du...

    Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà...

    Đọc tiếp

    Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch theo vùng

    Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch được chia làm 4 vùng. Vùng phía Tây tỉnh được quy hoạch là vùng du lịch sinh thái, tâm linh và nghỉ dưỡng. Vùng này bao gồm huyện Kim Bảng, một phần phía Tây thành phố Phủ Lý và phần phía Tây sông Đáy thuộc địa phận huyện Thanh Liêm.

    Chi tiết
  • Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam phải đặt trong mối liên hệ, liên kết vùng thủ đô và vùng ĐBSH

    Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam...

    Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đình...

    Đọc tiếp

    Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam phải đặt trong mối liên hệ, liên kết vùng thủ đô và vùng ĐBSH

    Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tại hội nghị BTV Tỉnh ủy thảo luận, cho ý kiến về Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tổ chức sáng 10/11.Cùng dự hội nghị có đồng chí Phạm Sỹ Lợi – Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh.

    Chi tiết
  • Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

    Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch...

    Bộ VH-TT&DL vừa ra Quyết định số 4215/QĐ-BVHTTDL...

    Đọc tiếp

    Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

    Bộ VH-TT&DL vừa ra Quyết định số 4215/QĐ-BVHTTDL về việc ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 103/NQ-CP ngày 6-10-2017 của Chính phủ và Nghị quyết số 08-NQ/TƯ ngày 16-1-2017 của Bộ Chính trị về Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

    Chi tiết
  • Quy định mới về hướng dẫn viên trong Luật Du lịch 2017

    Quy định mới về hướng dẫn viên trong...

    Luật Du lịch 2017 đã được Quốc hội nước CHXHCN...

    Đọc tiếp

    Quy định mới về hướng dẫn viên trong Luật Du lịch 2017

    Luật Du lịch 2017 đã được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua và có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2018. Luật Du lịch gồm 9 Chương 78 Điều, trong đó hướng dẫn viên du lịch là một nội dung quan trọng.

    Chi tiết
  • Cơ hội ngắm 'kỳ quan ánh sáng' ở Trung Đông

    Cơ hội ngắm 'kỳ quan ánh sáng' ở Trung...

    Sau 10 năm mong ngóng, cuối cùng người yêu nghệ...

    Đọc tiếp

    Cơ hội ngắm 'kỳ quan ánh sáng' ở Trung Đông

    Sau 10 năm mong ngóng, cuối cùng người yêu nghệ thuật trên toàn cầu cũng đã có thể tới chiêm ngưỡng công trình được hứa hẹn là "kỳ quan ánh sáng" ở Trung Đông, khi Bảo tàng Louvre Abu Dhabi được khánh thành ngày 8/11 ở thủ đô của Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).

    Chi tiết
  • Manchester được vinh danh là thành phố Văn học của UNESCO

    Manchester được vinh danh là thành phố...

    Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp...

    Đọc tiếp

    Manchester được vinh danh là thành phố Văn học của UNESCO

    Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ngày 1/11 đã vinh danh Manchester - thành phố vốn được xem là thủ phủ của vùng Tây Bắc nước Anh - là Thành phố Văn học, nhằm ghi nhận những nỗ lực bảo tồn, phổ biến và quảng bá di sản văn học phong phú của thành phố này.

    Chi tiết
  • Những cổ vật tiêu biểu đất Hà Nam

    Những cổ vật tiêu biểu đất Hà Nam

    Hà Nam là vùng đất cổ, nơi các dòng sông giao thoa...

    Đọc tiếp

    Những cổ vật tiêu biểu đất Hà Nam

    Hà Nam là vùng đất cổ, nơi các dòng sông giao thoa lại nằm giữa 2 kinh đô cổ là Hoa Lư và Thăng Long, nơi xưa vùng núi Thanh Liêm, Kim Bảng người Việt cổ cư trú. Với đặc điểm đó, Hà Nam có số lượng cổ vật khá nhiều, tuy nhiên chúng bị vùi lấp trong những tầng đất đá hoặc lưu giữ trong những chốn tâm linh, tín ngưỡng.

    Chi tiết
  • Nhiều chương trình đặc biệt trong Năm Du lịch quốc gia 2018

    Nhiều chương trình đặc biệt trong Năm Du...

    Chiều 6/11, Bộ VHTT&DL và UBND tỉnh Quảng Ninh tổ...

    Đọc tiếp

    Nhiều chương trình đặc biệt trong Năm Du lịch quốc gia 2018

    Chiều 6/11, Bộ VHTT&DL và UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức họp báo giới thiệu Năm Du lịch quốc gia 2018-Hạ Long-Quảng Ninh.

    Chi tiết
  • Hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát văn, hát chầu văn năm 2017

    Hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát...

    Sáng ngày 06/11/2017, Sở Văn hóa, Thể thao và Du...

    Đọc tiếp

    Hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát văn, hát chầu văn năm 2017

    Sáng ngày 06/11/2017, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát văn, hát chầu văn năm 2017.

    Chi tiết
  • Khởi tranh lượt về Giải Bóng đá nữ vô địch Quốc gia – Cúp Thái Sơn Bắc

    Khởi tranh lượt về Giải Bóng đá nữ vô...

    Chiều 6/11, trên Sân vận động Hà Nam, lượt về Giải...

    Đọc tiếp

    Khởi tranh lượt về Giải Bóng đá nữ vô địch Quốc gia – Cúp Thái Sơn Bắc

    Chiều 6/11, trên Sân vận động Hà Nam, lượt về Giải Bóng đá nữ vô địch Quốc gia - Cúp Thái Sơn Bắc đã chính thức khởi tranh.

    Chi tiết
  • Candela: Thị trấn trả tiền cho người đến sống

    Candela: Thị trấn trả tiền cho người đến...

    Thị trưởng của thị trấn Candela, Ý đã đề ra một...

    Đọc tiếp

    Candela: Thị trấn trả tiền cho người đến sống

    Thị trưởng của thị trấn Candela, Ý đã đề ra một giải pháp thiết thực để tăng lượng dân số suy giảm: trả tiền cho người đến đây sinh sống. Thị trưởng Nicola Gatta muốn thị trấn nhỏ theo phong cách trung cổ ở Puglia này tỏa sáng như trong thập niên 90 - khi hơn 8000 người dân sinh sống ở đây. Ngày nay, con số này giảm xuống chỉ còn 2700 người. Vì vậy, để phục hồi sự thịnh vượng, thị trưởng Gatta đề nghị trả tới 2000 euro (52,7 triệu đồng) để khuyến khích mọi người định cư.

    Chi tiết
  • Trưng bày triển lãm tại Hội chợ Công nghiệp - Thương mại đồng bằng sông Hồng Hà Nam 2017

    Trưng bày triển lãm tại Hội chợ Công...

    Tối ngày 30/10/2017, tại sân vận động thành phố...

    Đọc tiếp

    Trưng bày triển lãm tại Hội chợ Công nghiệp - Thương mại đồng bằng sông Hồng Hà Nam 2017

    Tối ngày 30/10/2017, tại sân vận động thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam phối hợp với Cục Công nghiệp địa phương (Bộ Công Thương) tổ chức khai mạc Hội chợ Công nghiệp - Thương mại Đồng bằng sông Hồng - Hà Nam 2017.

    Chi tiết