Tổng Quan Tin Tức - Sự Kiện Điểm Tham Quan Dịch Vụ Du Lịch

Cụ bà đưa hát dặm Quyển Sơn đi khắp Châu Âu

Đăng lúc: Thứ sáu - 31/10/2014 02:58 - Người đăng bài viết: Phan Luong
Từ một người nông dân chân lấm tay bùn, cả cuộc đời “một nắng hai sương” gắn bó với đồng ruộng. Cũng vì nặng duyên với điệu hát dặm Quyển Sơn mượt mà, thanh thoát, đằm thắm, mà cụ bà Trịnh Thị Răm đã “gánh” điệu hát dặm Quyển Sơn đi khắp 14 quốc gia.
        Đi khắp các vùng miền trải dài trên đất nước hình chữ S chúng ta, không khó để được nghe những câu hát, làn điệu, câu hò…nó là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống tinh thần, trong lao động, học tập và cả trong chiến đấu của người Việt Nam.
        Hát dặm Quyển Sơn và những biến cố thăng trầm cùng lịch sử
        Hát dặm Quyển Sơn Hà Nam, nay thuộc xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng cũng vậy, những bài hát dặm Quyển Sơn hầu hết đều là điệu hát thờ thánh, mang âm hưởng tín ngưỡng ca ngợi quê hương, dân tộc, khích lệ lao động mùa vụ và ca ngợi người anh hùng nơi trận mạc.
 Cụ Trịnh Thị Răm với bằng khen "Nghệ nhân dân gian".
       Tương truyền, khi Lý Thường Kiệt đem quân đi đánh thắng giặc Xiêm, lúc về qua rừng trúc dưới chân núi Cấm, thuộc vùng Quyển Sơn, ông đã cho hạ trại khao quân mừng chiến thắng ở đây. Tại đây ông đã truyền dạy cho người dân cách trồng lúa nước, trồng dâu nuôi tằm và làn điệu hát dặm, cũng từ đấy người dân nơi đây ai cũng đều biết đến điệu hát dặm Quyển Sơn.
      Để tưởng nhớ công ơn to lớn của Lý Thường Kiệt ấy, dân làng nơi đây đã lập đền thờ Trúc ngay dưới chân núi Cấm. Cũng bắt đầu từ đấy, cứ đến ngày mồng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm, dân làng Quyển Sơn lại mở hội tưởng nhớ công ơn to lớn của vị anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt. Trong ngày hội sẽ tôt chức múa hát dặm Quyển Sơn. Phường múa hát có khoảng 30 người, diễn ngay ở sân đền Trúc.
        Ba mươi người trong phường múa hát này được tuyển chọn vô cùng khắt khe, những người được chọn ngoài những cô gái xinh đẹp, hát hay, múa giỏi còn phải là người mà nhà không có tang, thanh tân. Trước đây, khi diễn trong lễ hội phường múa hát là những cô gái phải mặc áo mớ ba nhiễu đỏ trong cùng rồi the đen, the đỏ bên ngoài, yếm đỏ, váy lĩnh, khăn đỏ, mũ tiên đính ngọc. Hết hội, những cô gái múa hát dặm Quyển Sơn lại trở về với công việc đồng áng thường nhật.
Cụ Răm đang kể lại quá trình đi lưu diễn ở Châu Âu.
       Sau nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, hát dặm Quyển Sơn dần mai một theo dòng thời gian. Nhất là từ khi thực dân Pháp bắt đầu nổ súng xâm lăng nước ta, cũng từ đó những cô gái trong làng lớn lên cũng chỉ thuộc vài ba câu hát. Tưởng chừng như hát dặm Quyển Sơn sẽ dần dần mai một rồi thất truyền. Nhưng đến năm 1991, có một số người dân đi lấy đá đã phát hiện ra Ngũ Động (nay là Ngũ Động Thi Sơn), chính nơi đây là nơi cất giấu quân lương của Lý Thường Kiệt.
      Nhận thấy việc phục dựng lại lễ hội tưởng nhớ công ơn to lớn của vị anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt và những điệu hát dặm đã mai một cùng thời gian là điều hết sức cần thiết. Các cấp chính quyền đã bắt tay ngay vào việc phục dựng. Việc phục dựng lễ hội thì ít khó khăn hơn, nhưng cái khó nhất vẫn là những điệu hát dặm Quyển Sơn truyền thống.
 Khi hát dặm Quyển Sơn cụ Răm rất nhập tâm.
       Nhưng khắp nơi trong xã bây giờ nếu tìm được cô gái trẻ nào thuộc hết các làn điệu của hát dặm Quyển Sơn thì đúng thật là vấn đề nan giải. Chỉ còn duy nhất cụ Trịnh Thị Răm là bà trùm đời thứ 4, người duy nhất vẫn còn nhớ được hết 38 làn điệu của hát dặm Quyển Sơn.
       Người nặng lòng với điệu hát dặm Quyển Sơn
       Gặp cụ Trịnh Thị Răm (92 tuổi) nơi cụ đang sinh sống tại nhà cháu ngoại, căn nhà nằm sát chân cầu Quế, nơi con sông Đáy êm đềm, dịu dàng chảy qua, cụ đã ở cái tuổi xưa nay hiếm, mắt đã mờ, chân đã mỏi, nhưng khi nói về những làn điệu hát dặm Quyển Sơn, ánh mắt cụ vẫn sáng ngời đầy năng lượng.
       Hồi tưởng lại những ký ức, cụ Răm vẫn còn nhớ như in những làn điệu hát dặm nặng tình ngấm vào máu thịt của mình. Năm 12 tuổi, cụ được lên hát trên Đền. Nhờ có giọng hát hay, trí nhớ tốt, nên cụ Răm được bà trùm bấy giờ truyền dạy kỹ lưỡng 38 làn điệu của hát dặm. Trong 38 làn điệu ấy có một nửa là nhạc múa, còn lại là hát. Hát dặm Quyển Sơn không dùng nhạc cụ đệm theo, mà chỉ dùng đôi sênh tre, do cụ Trùm gõ nhịp lúc khoan, lúc nhặt.
Núi Cấm nơi có Đền Trúc và Ngũ Động.
      Đến năm 18 tuổi, cụ Răm lập gia đình nên không còn nằm trong phường hát trên Đền nữa. Nhưng những làn điệu, nhạc múa đã ăn sâu vào tâm trí cụ. Sau này khi chiến tranh xảy ra, là người được truyền dạy trực tiếp từ các cụ trùm, nên cụ trùm đời thứ 3 là cụ Thinh thấy không ai xứng đáng bằng cụ Răm nên đã “truyền ngôi” vị trùm cho cụ.
       Nhưng lúc chiến tranh xảy ra, người người, nhà nhà lo đánh giặc giữ nước cứ vậy hát dặm ít người để ý đến. Khi bắt đầu làm công tác phục dựng lễ hội và truyền dạy lại những câu hát, làn điệu dặm Quyển Sơn, một mình cụ Răm đứng ra truyền dạy cho lớp trẻ trong làng. Cứ như thế hết lớp này đến lớp khác, cụ đã truyền dạy hát dặm cho không biết bao nhiêu người.
      Cụ Răm tâm sự: “Với hát dặm Quyển Sơn, người hát phải thực sự yêu và hiểu từng làn điệu, nếu không hiểu và không yêu thì sẽ khó mà đi vào lòng người. Múa và hát dặm Quyển Sơn là do người anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt bày cho người dân vùng này. Bài hát dặm đầu tiên được chép bằng chữ Nôm có tên là "Lý Đại vương bình Chiêm sự tích diễn ca".
      Tâm nguyện duy nhất của cụ Răm chỉ làm sao những làn điệu hát dặm Quyển Sơn sẽ không bị thất truyền. Nhưng không ngờ hát dặm Quyển Sơn lại mau chóng nổi và được một nghệ sỹ múa người Pháp gốc Việt là Easola Thủy về nước tìm đến xin thu âm hát dặm của cụ Răm.
        Bất ngờ lớn đã xảy ra khi một năm sau đó, nghệ sỹ Easola Thủy quay về Việt Nam và ngỏ ý muốn mời cụ Răm đi diễn ở các nước Châu Âu. Lúc này cụ Răm cũng đã ở cái tuổi “thất tuần”, nhưng nghĩ đến việc nếu chỉ để hát dặm Quyển Sơn chỉ không thất truyền thôi là chưa đủ, cần phải đưa hát dặm đi khắp nơi để thế giới biết đến, thế là cụ Răm đồng ý ngay.
        Từ một người nông dân chân lấm tay bùn, cụ Răm cùng 13 cụ nông dân hát chèo của hai làng Thượng Liệt và An Khê, thuộc huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình đã bắt đầu cuộc hành trình lưu diễn ở Châu Âu.
 Người nông dân đưa hát dặm Quyển Sơn đi đi khắp Châu Âu.
      Trong những năm 2005 và 2006, cụ Răm đi 4 đợt, mỗi năm 2 đợt và mỗi đợt 4 tháng. Chủ yếu cụ lưu diễn tại các nước Châu Âu như: Đan Mạch, Na Uy, Anh, Bỉ, Đức và Mỹ… Tính ra đã là 14 quốc gia Châu Âu khác nhau.
     Nhờ đóng góp một phần công sức lớn trong việc khôi phục lại hát dặm Quyển Sơn mà cụ Trịnh Thị Răm đã vinh dự được công nhận "Nghệ nhân dân gian" của Hội Văn nghệ Dân gian Việt nam.
      Cụ Răm tâm sự: “Giờ tôi cũng không làm trùm nữa, đã truyền lại cho em gái tôi. Điều tôi mong muốn nhất là làn điệu, câu ca hát dặm Quyển Sơn sẽ được nhiều người biết đến, không chỉ là trong nước mà là còn là bạn bè quốc tế”.
 

Nguồn tin: Báo điện tử Dân Trí
 

Du lịch hà nam

Video clip

Du lịch hà nam

Du lịch hà nam

Đã xem: 1271
04/08/2013
Trần Thương linh từ

Trần Thương linh từ

Đã xem: 339
19/04/2017
Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận

Đã xem: 488
12/07/2016
Đền Lảnh Giang

Đền Lảnh Giang

Đã xem: 356
19/12/2016
Nhà hàng Lá Cọ 2

Nhà hàng Lá Cọ 2

Đã xem: 304
11/01/2017

Video


Thống kê

  • Đang truy cập: 48
  • Hôm nay: 367
  • Tháng hiện tại: 11224
  • Tổng lượt truy cập: 322027

Tiện ích

Thời tiết
Tỷ giá
  • Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”

    Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ...

    Chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ 18...

    Đọc tiếp

    Khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”

    Chào mừng ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ 18 (23/11/2017), sáng ngày 21/11/2017, tại Bảo tàng tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc trưng bày Chuyên đề “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Hà Nam”.

    Chi tiết
  • Hến Phúc Châu

    Hến Phúc Châu

    Nằm kề dòng Châu Giang xanh ngắt, hiền hòa với...

    Đọc tiếp

    Hến Phúc Châu

    Nằm kề dòng Châu Giang xanh ngắt, hiền hòa với chất đất phù sa cổ pha cát non ngọt mát, giàu dưỡng chất, miền đồng bãi Phúc Châu (xã Hợp Lý, Lý Nhân) được thiên nhiên ban tặng nhiều thứ sản vật thơm thảo có tiếng. Một trong những thứ sản vật ấy phải kể đến con hến mà từ bao đời nay cứ tự nó sinh sôi, nảy nở như một thứ của "trời cho" nơi bến sông, ngoài bãi ở vùng đất trù mật bình yên này.

    Chi tiết
  • Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách Khách sạn tốt nhất thế giới

    Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách...

    Lần đầu tiên một khách sạn của Việt Nam giành vị...

    Đọc tiếp

    Việt Nam lần đầu tiên lọt vào danh sách Khách sạn tốt nhất thế giới

    Lần đầu tiên một khách sạn của Việt Nam giành vị trí cao của Condé Nast Traveler Awards, một trong hai giải thưởng uy tín hàng đầu trong ngành du lịch.

    Chi tiết
  • Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch theo vùng

    Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du...

    Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà...

    Đọc tiếp

    Xác định các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch theo vùng

    Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, các sản phẩm và tuyến, điểm du lịch được chia làm 4 vùng. Vùng phía Tây tỉnh được quy hoạch là vùng du lịch sinh thái, tâm linh và nghỉ dưỡng. Vùng này bao gồm huyện Kim Bảng, một phần phía Tây thành phố Phủ Lý và phần phía Tây sông Đáy thuộc địa phận huyện Thanh Liêm.

    Chi tiết
  • Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam phải đặt trong mối liên hệ, liên kết vùng thủ đô và vùng ĐBSH

    Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam...

    Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đình...

    Đọc tiếp

    Quy hoạch phát triển du lịch tỉnh Hà Nam phải đặt trong mối liên hệ, liên kết vùng thủ đô và vùng ĐBSH

    Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tại hội nghị BTV Tỉnh ủy thảo luận, cho ý kiến về Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tổ chức sáng 10/11.Cùng dự hội nghị có đồng chí Phạm Sỹ Lợi – Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh.

    Chi tiết
  • Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

    Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch...

    Bộ VH-TT&DL vừa ra Quyết định số 4215/QĐ-BVHTTDL...

    Đọc tiếp

    Ban hành kế hoạch hành động đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

    Bộ VH-TT&DL vừa ra Quyết định số 4215/QĐ-BVHTTDL về việc ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 103/NQ-CP ngày 6-10-2017 của Chính phủ và Nghị quyết số 08-NQ/TƯ ngày 16-1-2017 của Bộ Chính trị về Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

    Chi tiết
  • Quy định mới về hướng dẫn viên trong Luật Du lịch 2017

    Quy định mới về hướng dẫn viên trong...

    Luật Du lịch 2017 đã được Quốc hội nước CHXHCN...

    Đọc tiếp

    Quy định mới về hướng dẫn viên trong Luật Du lịch 2017

    Luật Du lịch 2017 đã được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thông qua và có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2018. Luật Du lịch gồm 9 Chương 78 Điều, trong đó hướng dẫn viên du lịch là một nội dung quan trọng.

    Chi tiết
  • Cơ hội ngắm 'kỳ quan ánh sáng' ở Trung Đông

    Cơ hội ngắm 'kỳ quan ánh sáng' ở Trung...

    Sau 10 năm mong ngóng, cuối cùng người yêu nghệ...

    Đọc tiếp

    Cơ hội ngắm 'kỳ quan ánh sáng' ở Trung Đông

    Sau 10 năm mong ngóng, cuối cùng người yêu nghệ thuật trên toàn cầu cũng đã có thể tới chiêm ngưỡng công trình được hứa hẹn là "kỳ quan ánh sáng" ở Trung Đông, khi Bảo tàng Louvre Abu Dhabi được khánh thành ngày 8/11 ở thủ đô của Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).

    Chi tiết
  • Manchester được vinh danh là thành phố Văn học của UNESCO

    Manchester được vinh danh là thành phố...

    Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp...

    Đọc tiếp

    Manchester được vinh danh là thành phố Văn học của UNESCO

    Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ngày 1/11 đã vinh danh Manchester - thành phố vốn được xem là thủ phủ của vùng Tây Bắc nước Anh - là Thành phố Văn học, nhằm ghi nhận những nỗ lực bảo tồn, phổ biến và quảng bá di sản văn học phong phú của thành phố này.

    Chi tiết
  • Những cổ vật tiêu biểu đất Hà Nam

    Những cổ vật tiêu biểu đất Hà Nam

    Hà Nam là vùng đất cổ, nơi các dòng sông giao thoa...

    Đọc tiếp

    Những cổ vật tiêu biểu đất Hà Nam

    Hà Nam là vùng đất cổ, nơi các dòng sông giao thoa lại nằm giữa 2 kinh đô cổ là Hoa Lư và Thăng Long, nơi xưa vùng núi Thanh Liêm, Kim Bảng người Việt cổ cư trú. Với đặc điểm đó, Hà Nam có số lượng cổ vật khá nhiều, tuy nhiên chúng bị vùi lấp trong những tầng đất đá hoặc lưu giữ trong những chốn tâm linh, tín ngưỡng.

    Chi tiết
  • Nhiều chương trình đặc biệt trong Năm Du lịch quốc gia 2018

    Nhiều chương trình đặc biệt trong Năm Du...

    Chiều 6/11, Bộ VHTT&DL và UBND tỉnh Quảng Ninh tổ...

    Đọc tiếp

    Nhiều chương trình đặc biệt trong Năm Du lịch quốc gia 2018

    Chiều 6/11, Bộ VHTT&DL và UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức họp báo giới thiệu Năm Du lịch quốc gia 2018-Hạ Long-Quảng Ninh.

    Chi tiết
  • Hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát văn, hát chầu văn năm 2017

    Hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát...

    Sáng ngày 06/11/2017, Sở Văn hóa, Thể thao và Du...

    Đọc tiếp

    Hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát văn, hát chầu văn năm 2017

    Sáng ngày 06/11/2017, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội nghị tập huấn nghệ thuật đàn, hát văn, hát chầu văn năm 2017.

    Chi tiết
  • Khởi tranh lượt về Giải Bóng đá nữ vô địch Quốc gia – Cúp Thái Sơn Bắc

    Khởi tranh lượt về Giải Bóng đá nữ vô...

    Chiều 6/11, trên Sân vận động Hà Nam, lượt về Giải...

    Đọc tiếp

    Khởi tranh lượt về Giải Bóng đá nữ vô địch Quốc gia – Cúp Thái Sơn Bắc

    Chiều 6/11, trên Sân vận động Hà Nam, lượt về Giải Bóng đá nữ vô địch Quốc gia - Cúp Thái Sơn Bắc đã chính thức khởi tranh.

    Chi tiết
  • Candela: Thị trấn trả tiền cho người đến sống

    Candela: Thị trấn trả tiền cho người đến...

    Thị trưởng của thị trấn Candela, Ý đã đề ra một...

    Đọc tiếp

    Candela: Thị trấn trả tiền cho người đến sống

    Thị trưởng của thị trấn Candela, Ý đã đề ra một giải pháp thiết thực để tăng lượng dân số suy giảm: trả tiền cho người đến đây sinh sống. Thị trưởng Nicola Gatta muốn thị trấn nhỏ theo phong cách trung cổ ở Puglia này tỏa sáng như trong thập niên 90 - khi hơn 8000 người dân sinh sống ở đây. Ngày nay, con số này giảm xuống chỉ còn 2700 người. Vì vậy, để phục hồi sự thịnh vượng, thị trưởng Gatta đề nghị trả tới 2000 euro (52,7 triệu đồng) để khuyến khích mọi người định cư.

    Chi tiết
  • Trưng bày triển lãm tại Hội chợ Công nghiệp - Thương mại đồng bằng sông Hồng Hà Nam 2017

    Trưng bày triển lãm tại Hội chợ Công...

    Tối ngày 30/10/2017, tại sân vận động thành phố...

    Đọc tiếp

    Trưng bày triển lãm tại Hội chợ Công nghiệp - Thương mại đồng bằng sông Hồng Hà Nam 2017

    Tối ngày 30/10/2017, tại sân vận động thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam phối hợp với Cục Công nghiệp địa phương (Bộ Công Thương) tổ chức khai mạc Hội chợ Công nghiệp - Thương mại Đồng bằng sông Hồng - Hà Nam 2017.

    Chi tiết